Diplomasi, İttifak ve Savaş

1792 yılında patlak veren Fransız İhtilali ve akabinde gelişen Koalisyon Savaşları, Avrupa siyasi coğrafyasının ve uluslararası nizamın kökten sarsıldığı bir dönemi başlatmıştır. İmparatorlukların varoluş mücadelesi verdiği bu fırtınalı süreçte, kıta Avrupası’ndaki güç çekişmelerinin merkezinde yer alan Osmanlı Devleti ile Rusya İmparatorluğu arasındaki amansız rekabet, dönemin jeopolitik karakterini tayin etmiştir.
Diplomasi, İttifak ve Savaş•Sefâretnâmeler ve Osmanlı Rus İlişkileri (1792-1812) isimli bu eser, 1792 Yaş Antlaşması ile 1812 Bükreş Antlaşması arasındaki kritik yirmi yılı, Osmanlı diplomasi tarihinin en keskin dönemeçlerinden biri olarak mercek altına alıyor. Sefâretnâmeler ışığında hazırlanan eser, bu metinlerin yalnızca gözlem notu değil, Osmanlı dış politikasının stratejik istikametini tayin eden; Napolyon, Talleyrand, Metternich ve I. Aleksander gibi dönemin kaderini belirleyen aktörlerin aldatıcı hamlelerini deşifre eden birer "istihbarat ve diplomatik rapor" olduğunu çarpıcı örneklerle kanıtlamaktadır. Aynı zamanda Mustafa Rasih Paşa (Rusya), Yusuf Âgâh Efendi (İngiltere), Moralı Seyyid Ali Efendi, Mehmed Said Galib Efendi, Abdürrahim Muhib Efendi ve Seyyid Mehmed Emin Vahîd Efendi’nin (Fransa), Seyyid Mehmed Refi‘ Efendi ve Yâsincizâde Abdülvehhâb Efendi’nin (İran) sefâret raporları üzerinden Osmanlı-Rus münasebetlerini ve dönemin çok kutuplu güç dengelerini ortaya koymaktadır.